ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ ਵਿਖੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ “ਬਾਗਬਾਨੀ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ” ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ 5-ਦਿਨਾ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ
ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ ਵਿਖੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ “ਬਾਗਬਾਨੀ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ” ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ 5-ਦਿਨਾ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਹਰੀਸ਼ ਮੋਂਗਾ
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, 14 ਅਗਸਤ: ਆਤਮਾ ਸਕੀਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਸਿਖਲਾਈ) ਡਾ. ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, “ਬਾਗਬਾਨੀ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ” ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਪੰਜ-ਦਿਨਾ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ 10 ਤੋਂ 14 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ (ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ.), ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਸਹਾਇਕ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੇਤੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਕਿੱਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਡਾ. ਬੀ.ਐਸ. ਸੇਖੋਂ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨ), ਨੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਨਰਸਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਟ ਦੀ ਚੋਣ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਬੀਜ, ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਬੀਜ ਇਲਾਜ, ਬੈੱਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਬੀਜ ਦਰ, ਉਗਣ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ, ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ, ਟ੍ਰੇਆਂ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਉਗਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ, ਅਮਰੂਦ, ਅੰਬ, ਡਰੈਗਨ ਫਲ, ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਜਾਮੁਨ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਗ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਡਾ. ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ, ਕਟਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨੇ ਨਰਸਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਰਸਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਸਮਾਪਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਆਤਮਾ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਡਾ. ਸਵਨਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਡਾ. ਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਨਰਸਰੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਜਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਹਾਰਕ ਤਜਰਬਾ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਰਸਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ 92 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਰਸਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ 26 ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
