ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਪਤੰਗ-ਡੋਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਭੰਡਾਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਪਤੰਗ-ਡੋਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਭੰਡਾਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, 13 ਅਕਤੂਬਰ 2026: ਵਧੀਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਡਾ. ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ‘ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਹਿਤਾ, 2023’ ਦੀ ਧਾਰਾ 163 ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਾਈਲੋਨ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਪਤੰਗ-ਡੋਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਚੀਨੀ ਡੋਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਭੰਡਾਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹਿਣਗੇ।
ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਇਸ ਖਤਰਨਾਕ ਡੋਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਡੋਰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ (non-biodegradable) ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ‘ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਈਕਲ ਅਤੇ ਸਕੂਟਰ ਸਵਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਦਨ, ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ‘ਤੇ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਚੀਨੀ ਡੋਰ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2026 ਦੇ ਬਸੰਤ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨੀ ਡੋਰ ਕਾਰਨ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਸਖ਼ਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਡੋਰ ਦੀਆਂ ਚਰਖੜੀਆਂ (spools) ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲਣਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ “ਚੀਨੀ ਮਾਂਝਾ” (ਡੋਰ) ਦੀਆਂ 354 ਚਰਖੜੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕੱਚ-ਲੇਪਿਤ ਡੋਰ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖਤਰਨਾਕ ਡੋਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਚੀਨੀ ਡੋਰ ਦੀ ਥਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸੂਤੀ ਡੋਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਾਂ ਜਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਨਾ ਬਣਨ।
ਸਥਾਨਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (NGOs), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਗਾਮਾ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਰੋਹਿਤ ਅਰੋੜਾ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ‘ਲੋਕ ਲਹਿਰ’ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੇ ਆਗਾਮੀ ਬਸੰਤ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਚਾਈਨੀਜ਼ ਡੋਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
