ਕੈਂਸਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ –  ਡਾ. ਪਰਦੀਪ ਗਰਗ

ਹਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਆਸਾਂ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਦਾ, ਤੇ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਫਲਤਾ ਦਾ। ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਪਨਾ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪਵੇ।

ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ, ਮੋਹਨ ਦਾਈ ਓਸਵਾਲ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਤਾਲੀਮ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ, ਰੋਹਿਣੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੈਂਸਰ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਬਹੁ-ਵਿਭਾਗੀ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਖਾਰਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।

ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਬੀਕਾਨੇਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ “ਕੈਂਸਰ ਟ੍ਰੇਨ” ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਹਕੀਕਤ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ—ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਸਨ, ਉਹ ਮਰੀਜ਼ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਭਰੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਥੀ ਜੋ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਬੇਬਸੀ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਟ੍ਰੇਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ। ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।

ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਨਮਭੂਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲਿਆ-ਪੋਸਿਆ, ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੰਪੂਰਨ, ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਇਲਾਜ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਰਾਹ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, “ਰੋਮ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ।” ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਰਪਣ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਦਿਨ ਨਵੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ—ਸੀਮਤ ਸਰੋਤ, ਵਧਦੀ ਮਰੀਜ਼ ਸੰਖਿਆ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਬਦਲਦੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਅਤੇ ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੋਝ। ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ, ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ, ਨਰਸਿੰਗ ਸਟਾਫ਼, ਮੈਡੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਸਿਸਟਾਂ, ਟੈਕਨੋਲੋਜਿਸਟਾਂ, ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕੈਂਸਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਹਰ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ, ਹਰ ਇਲਾਜ ਯੋਜਨਾ, ਹਰ ਰੇਡੀਓਥੈਰੇਪੀ ਸੈਸ਼ਨ, ਹਰ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਹਰ ਬਹੁ-ਵਿਭਾਗੀ ਚਰਚਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੈਂਸਰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇੱਟ ਬਣਦੀ ਗਈ।

ਸਾਲ 2026 ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 36,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਂਸਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਫ਼ਰ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਉਹ ਮਰੀਜ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਉਮੀਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੀ ਸੇਵਾ ਨੇ ਛੂਹਿਆ। ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਮਾਪ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪ ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ‘ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡੂੰਘੀ ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਅਤਿਸ਼ਯੋਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਅਸੀਂ ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਅ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨੀਤੀ ਨਿਰਧਾਰਕਾਂ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ, ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਸਹਾਇਕ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਗਤ ਉਪਲਬਧੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਨਮਾਨ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ, ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹੀ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਹੈ।

ਹਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੰਬੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਡਿਊਟੀਆਂ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਖੋਜ ਕਾਰਜ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਦਬਾਅ ਅਕਸਰ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਪਿਆ। ਕਈ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਹ ਤਿਆਗ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੀਰਜ, ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸਹਿਯੋਗ ਮੇਰੀ ਹਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਉਪਲਬਧੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਦਿੱਖ ਥੰਮ੍ਹ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ।

ਕਈ ਦਿਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਝਟਕੇ ਵੀ ਆਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਲਈ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਹਰ ਉਹ ਮਰੀਜ਼ ਜੋ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਹਰ ਉਹ ਕੈਂਸਰ ਜੇਤੂ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾਇਆ, ਹਰ ਧੰਨਵਾਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਹਰ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਹਰ ਤਿਆਗ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਮਾਪ ਸਿਰਫ਼ ਅਹੁਦਿਆਂ, ਸਨਮਾਨਾਂ ਜਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਸਲ ਸਫ਼ਲਤਾ ਉਹਨਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਛੂਹਿਆ, ਉਹ ਉਮੀਦ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਜਗਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਫ਼ਰਕ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਲਈ ਉੱਚਾਈਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਸੇਵਾ ਨੂੰ, ਸੁਵਿਧਾ ਦੀ ਥਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਰਾਲਫ਼ ਵਾਲਡੋ ਐਮਰਸਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ:

“ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਸੌਖਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹੈ।”

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਛੂਹਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਸਮਾਂ ਮੁੜ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ-ਮਾਰਗ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮੈਂ ਫਿਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।

ਮੈਂ ਫਿਰ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ।

ਮੈਂ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸੱਦਾ (Calling) ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਤੇ ਜੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀਂ ਕੈਂਸਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ, ਹਰ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਹਰ ਬੇਨੀਂਦ ਰਾਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਰਥਕ ਰਹੀ ਹੈ।

 *ਡਾ. ਪਰਦੀਪ ਗਰਗ*

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਕੈਂਸਰ ਵਿਭਾਗ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਫਰੀਦਕੋਟ

+91 96463 66555