ਹਿਮਾਚਲ ਦਾ ਇਹ ਕਸਬਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦਾ?
ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਦੁਸਹਿਰੇ ‘ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, 20 ਅਕਤੂਬਰ, 2026: ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਜਨਾਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ‘ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਇਸ ਕਸਬੇ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੈਜਨਾਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਵਣ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਭਗਤ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਸਹਿਰੇ ‘ਤੇ ਰਾਵਣ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਬੈਜਨਾਥ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ‘ਰਾਵਣ ਦਹਨ’ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਮੰਦਭਾਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੈਜਨਾਥ ਦੀ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰੰਪਰਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪૌਰਾਣਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
